Znaczenie opensource, call for evidence, komisja ue

Dyskusje
1

Do 03 lutego 2026 można zgłaszać uwagi do komisji europejskiej w sprawie znaczenia otwartego oprogramowania. Link: Have your say

W związku z tym 17.01.2026 odbyło się spotkanie dyskusyjne na temat sytuacji opensource w obecnym świecie. Wspólnie zastanowiliśmy się co moglibyśmy przekazać jako społeczność w call for evidence znajdującym się w powyższym linku.

Zachęcam do zapoznania się z już przesłanymi opiniami, poniżej wkleje mój draft i notatki ze spotkania. Uwagi, pomysły, edycja mile widziane w komentarzach.

image
image969×895 79.4 KB

1 Like
2

draft:

Jesteśmy społecznością inżynierów, majsterkowiczów i entuzjastów technologii, zwracamy się żeby przekazać naszą perspektywę.

To co możemy zaproponować z naszej perspektywy:

  1. Mądrze inwestować w opensource - poprzez np dofinansowywanie rozwiązań które już istnieją, są używane przez europejskie instytucje i firmy, lub które przyczyniają sie
    do niezależności względem dużych korporacji (np mastodon, czyli sfederowana sieć społecznościowa, która umożliwia ludziom posiadanie swojej sieci społecznościowej)

  2. Robić audyt (SBOM) jak duża część softu używanego strategicznie jest z US i może prztestać działać, żeby jak najszybciej wdrożyć własne rozwiązania.

  3. Dostępność oprogramowania bez względu na używany OS. Niektóre programy uruchmiają się tylko na Windowsie, co sprawia że oprogramowanie nie jest dostępne dla osob które
    z różnych powodów nie chcą uruchamiać danego OS.
    Inwestowanie w kompatybilność własnościowego oprogramowania używanego w profesjonalnych zawodach np photoshop, oprogramowanie dla architektów, dla muzyków, dla grafików, programy medyczne żeby można było używać ich na linuxie.

  4. Open source jako wymaganie dla firm i instytucji rządowych, edukacyjnych, finansowanych z publicznych pieniędzy, w myśl zasady public money public code.
    Kary finansowe i podatkowe dla instytucji które publiczne pieniądze pakują w big techy,

  5. Uczelnie jako placówki edukacjyne mają uczyć jak działa technologia, podczas gdy korzystając z własnościowego oprogramowania uczą ludzi być konsumentami technologi.
    W szkołach powinniśmy uczyć otwartych rozwiązań i linuxa, który nie tylko jest bardziej dostępny ale też buduje bardziej świadome i niezależne społeczeństwo.

  6. Zachęcanie ludzi i instytucji do wdrażania i adaptowania opensource/europejskich rozwiązań przez obniżenie stawki podatku jeśli się używa tych rozwiązań.

  7. Inwestować w podstawowe narzędzia do pracy i kolaboracji, jak chaty, maile, chmura, sso. Zwykłe i potrzebne na codzień rozwiązania do komunikacji i pracy. Potrzebujemy swoich alternatyw i swojego hostingu tych usług.

  8. Przy projektach europejskich albo dofinansowanych z ue odejść od formy konkursowej i rozliczania sie z projektu w postaci raportów.
    Rozliczanie sie z projektu powinno być na podstawie ilości jej użytkowników i praktyczności/używalności.
    Współpraca z instytucją nad projektem powinna być długofalowa i powinna uwzględniać utrzymanie takiego rozwiązanie, żeby w ogóle wytwarzanie rozwiązań miało sens.

Uważamy że należy celować w infrastrukture która jest stablina, nudna, bezpieczna i lokalna.
Nie powinniśmy zaczynać od innowacji tylko potrzebujemy mieć zaufane lokalne i użyteczne rozwiązania, których nie będzie można kupić przez zachodnie firmy, które są open source i które są hostowane lokalnie przez lokalne firmy.
Naszą największą konkurencyjnością jako eu jest tworzenie rozwiązań ktore dbają o prawa i prywatność użytkowników.

3

Luźne notatki ze spotkania:
Może się powtarzac z tym co wyżej.
Można używać do edycji/inspiracji.

  1. Publiczne pieniądze nie mogą iść na finansowanie big techu i kupowanie ich rozwiązań.

  2. obnizona stawka podatku za wkład/korzystanie z opensource

  3. W przypadku współpracy z firmami robić audyt jakich rozwiązań używają, jakich bibliotek, toolchainów, żeby wiedzieć czyją biblioteke opensourcowa finansować bo jest uzywana w strategicznych miejscach.

  4. We wdrażaniau swoich rozwiązń patrzeć na wdrazanie i używalność a nie na raporty.

  5. Inwestycje w technologie które umowzliwiają dystrybucje kodu, który można zagwarantować że będzie działac za 10 lat. Inwestować w to żeby stary kod był też możliwy do odpalenia.\

  6. 15, Wytwarzane technologie w ramach dofinansowania z ue audtować czy trafiają do ludzi, czy to to instytucji czy zwykłych użytkowników.

Jak zrobic zeby open source byl prosty i osiągalny dla ludzi.
Prosztszy.
Soft profesjonalny jest dla windowsa. (np architekci, fotografowie itp).
Public money public code.

Finansowanie pod warunkiem że soft używamy będzie open osurcowy,
open source jako wymaganie.
Nie finansowac obcych dostawców, finansowac swoich dostawców.

wymuszenie na firmach i instytucjach, przerzucenie odpowiedzialnosci z uzytkowników na firmy żeby używanie tego było proste.

  1. Rozkręcamy projekty i potem nie są utrzymywane, opensource jest czasem bardziej jak dług, inny sposob finansowania i benefitu dla ludzi żeby to rzeczywiscie mialo sens
    np obnizona stawka podatku za prace w opensource,

  2. Jakich projektów opensourcowych albo zamkniętych użyłeś pod sobą, jakich toolchainów użyłeś i potem komu rzucić hajsem bo jest bardzij strategiczny dla bezpieczenstwa (potem sie okazuje że
    bezpieczenstwoe narodowe stoi na jakis libce pythonowej utrzymywanych przez trzech randomów)

  3. inwestycja w oprogramowanie na otwartych standardach (współny ekosystem, standardy odgórne rozwiązań technologicznych)
    inżynieria systemowa
    Aplikacje podstawowe do współpracy, narzędzia do kolaboracji

  4. Podatek od windowsa, ulgi podatkowe od linuxa ;p

  5. Chmura dla ludzi

4

W międzyczasie trafiłem na informację o zakończeniu programu przydziału grantów NGI (Next Generation Internet). Wygląda jakby ta inicjatywa była powiązana z zakończeniem tego programu.

Na marginesie: ludzie z NLNet (organizacja koordynująca przyznawanie grantów) co roku są na FOSDEM-ie.

W międzyczasie przypomniałem sobie też o Guifi i Freifunk – oddolnych inicjatywach budowania otwartych i samozarządzanych sieci komputerowych. Na FOSDEM 2017 był wykład o Guifi.net i jeśli to ten wykład, który pamiętam, to gość mówi na nim o tym jak budowa tej sieci pobudziła otwieranie się małych biznesów. To idealnie pasuje do tej inicjatywy.

Przeanalizowałem w międzyczasie dokument dołączony do zaproszenia do zgłaszania uwag.

Przede wszystkim, moim zdaniem oni mają dość konkretną wizję tego, co chcą osiągnąć. Interesuje ich rozbujanie gospodarki i “rynku usług cyfrowych”, czyli w skrócie “tak jak w Ameryce, tylko że własne”. Wiele razy pojawia się w tym dokumencie określenie “sektora otwartego oprogramowania”. Ale czy można o tym w ogóle mówić jako o sektorze gospodarki? Dla mnie to jest bardziej jak infrastruktura umożliwiająca istnienie różnych sektorów, tak jak tory umożliwiają transport kolejowy a drogi – transport samochodowy.

Podążając za metaforą infrastruktury drogowej można pomyśleć o usługach, które w lepszym lub gorszym stopniu realizowane są na publicznych drogach, np. łatanie dziur lub odśnieżanie. FOSS również wymaga łatania i utrzymania, i dlatego prywatne podmioty w ramach funduszy publicznych mogłyby świadczyć usługi utrzymania w projektach FOSS.

Co Wy na to? Może taką perspektywę zaproponujemy? Przemawia to do Was w ogóle?

1 Like
5

Przemawia to do Was w ogóle?

Tak, zdecydowanie tak.

Przepraszam, że tak późno się odzywam w wątku, ale dopiero wygrzebałem się z innych tematów. Mamy czas do wtorku, żeby coś wysłać :expressionless:

6

Zedytowałam lekko tekst i dodałam uwage @pfm Dajcie znać czy wam to odpowiada czy coś jeszcze jest do edycji/dodanie (może jakaś nowa perspektywa z fosdemu?). Dziś późnym wieczorem myśle im wysłać.

“““

Jesteśmy społecznością inżynierów, programistów i entuzjastów technologii. Chcemy przedstawić perspektywę na temat znaczenia i podejścia do open source.

Dlaczego open source jest ważny

1. Pozwala uniezależniać się od produktów dużych firm technologicznych.

2. Oferuje rozwiązania, które są transparentne w działaniu.

3. Jest bezpieczniejszy, ponieważ dzięki transparentności błędy są szybko wykrywane i naprawiane.

4. Pozwala edukować jak działa technologia poprzez jawność jej implementacji.

5. Daje możliwość modyfikacji, co sprzyja budowaniu własnych rozwiązań.

Dlaczego open source nie jest sektorem rynku w naszym rozumieniu

Open source nie jest częścią gospodarki w tym samym sensie, co duże korporacje technologiczne. Jest raczej infrastrukturą, która umożliwia funkcjonowanie tych sektorów, podobnie jak drogi umożliwiają ruch i logistykę.

Co możemy zaproponować w kwestii wzmacniania open source

1. Mądre inwestowanie w open source. Poprzez finansowanie rozwiązań już istniejących, używanych przez instytucje europejskie i firmy, co zwiększy naszą niezależność od dużych monopoli. (m in Mastodon, matrix)

2. Audyt (SBOM). Sprawdzenie, jaka część oprogramowania używanego w instytucjach europejskich pochodzi z USA.

3. Inwestowanie w kompatybilność programów specjalistycznych z otwartymi systemami operacyjnymi lub regulacje wymuszające jej dostosowanie, np. Photoshop, narzędzia dla architektów, muzyków, grafików i programy medyczne.

4. Public Money Public code. Nałożenie wymogu open source na firmy i instytucje rządowe finansowane ze środków publicznych oraz sankcje finansowe i podatkowe dla tych, które się do nich nie stosują.

5. Uczelnie powinny uczyć o technologii, korzystając z narzędzi open source, a nie przygotowywać do roli konsumentów technologii poprzez korzystanie z zamkniętych rozwiązań.

6. Inwestowanie w podstawowe narzędzia do komunikacji i współpracy, takie jak czaty, maile, chmura czy SSO, dbanie o hosting tych usług.

7. Zachęcanie przez obniżenie podatków za wdrażanie open source i europejskich rozwiązań.

8. Zmiany w rozliczeniach europejskich projektów. Odejście od formy konkursowej w projektach unijnych na rzecz dotarcia do odbiorcy tych usług i wdrożenia w placówkach docelowych takich jak szpitale, szkoły czy urzędy.

9. Zapewnienie długofalowego wsparcia dla projektów open source, prowadzącego do ich utrzymania i rozwoju.

Podsumowanie

Jako rynek europejski nie powinniśmy zaczynać od innowacji, tylko celować w zaufane, lokalne i użyteczne rozwiązania. Zabezpieczać się przed przejmowaniem europejskich firm przez amerykańskich gigantów.
Naszą największą konkurencyjnością jako UE jest tworzenie rozwiązań, które dbają o prawa i prywatność użytkowników.

“““

1 Like
7

Jest

Niestety usuneli piekne formatowanie, mozna edytować poki można nadsyłać opinie.

8

Dzisiaj też cern sie wypowiedział, jest całkiem obok

9

No i super, dzięki że to wrzuciłaś. Wrzuciłem też coś od siebie – nie mogłem spokojnie pójść spać bez wysłania tego, ale teraz z poczuciem spełnienia obowiązku mogę już udać się na spoczynek. :wink:

1 Like
10

Cześć! Byłem z wami na spotkaniu w hsp.sh na temat tego feedbacku, chciałem też wrzucić go trochę ze strony Fundacji BT w której pomagam robić trochę wydarzeń, np nadchodzący niedługo Remcon. Feedback dziś wrzuciłem: Have your say

3 Likes